ЖАРИЯЛАУ ЭТИКАСЫ

Редакторлардың, рецензенттердің және авторлардың міндеттері мен құқықтары

Журналда жариялауға материалдар дайындау процесіне қатысатын барлық тараптар: авторлар, рецензенттер, редакциялық алқа мүшелері Абай ат. ҚазҰПУ журналдарындағы жарияланымдардың этикасына қойылатын талаптарды ұстанады (сайт).

Соның ішінде журналы үшін

Журнал редакторлары қолжазбаларды тек олардың ғылыми маңыздылығы, ақпараттың дұрыс берілуі, қорытындылардың объективтілігі негізінде бағалауға, тек ғылыми пікірталасты ынталандыруға, сондай-ақ автордың жеке деректерін қорғауды қамтамасыз етуге міндетті. Редакторлар сарапшылардың қорытындысымен танысуға және жариялауға қабылданған жұмыстарды жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізуге құқылы.

Редакциялық алқаның мүшелері өздеріне жүктелген жарияланымдар этикасының негізгі талаптарын іске асыру жөніндегі нұсқаулықтарды орындауға; өз жұмысында құпиялылықты сақтауға және өз зерттеулерінде жарияланбаған авторлық ақпаратты пайдаланбауға міндеттенеді. Редакциялық алқа мүшелері журналда жариялау үшін ұсынылған мақалаларды рецензиялауға қатысу үшін белгіленген тәртіппен әртүрлі салалардағы сарапшыларды тартуға құқылы.

Рецензент сараптаманың келісілген мерзімдерін сақтауға, алынған материалды құпия деп қарауға, қарауға ұсынылған материалдарға нақты және дәлелді объективті баға беруге міндетті. Егер мақала тақырыбы оның құзыреттілігік саласында болмаса немесе тез рецензиялау мүмкін болмаса, рецензент редакторларды хабардар етуге немесе рецензиялаудан бас тартуға құқылы.

Авторлар түпнұсқа зерттеудің сенімді нәтижелерін және оның маңыздылығын объективті талқылауды талап етеді. Мақалада жұмыстың тексерілуін қамтамасыз ету үшін жеткілікті мәліметтер болуы керек, мәтіннің бірегейлігі кемінде 75% болуы керек; автор басқа авторлардың дәйексөздерін қолданған жағдайда міндетті библиографиялық сілтемелермен түпнұсқа жұмыстың ұсынылуын қамтамасыз етуі керек. Авторлардың, егер оларда мемлекеттік, қызметтік немесе коммерциялық құпияға жататын мәліметтер болмаса, ғылыми, ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін баспасөзде жариялауға құқығы бар.

Мүдделер қақтығысуын, әдепке жат әрекеттерді анықтау жөніндегі шаралар

Мүдделер қақтығысына әкеп соғуы мүмкін еңбек міндеттерін орындау кезінде жеке мүдде немесе әдепсіз әрекет орын алған жағдайда, редакцияның өкілі журналдың және университеттің мүдделерін басшылыққа алуы керек.

Этикаға жат әрекет - авторлардың, редакторлардың немесе баспагерлердің өз мақалаларына шолу жасауға, келісімшарттық және жалған рецензиялауға, ғылыми зерттеулердің нәтижелерін жариялау бойынша агенттік қызметтерге жүгінуге, авторлар құрамын бұрмалауға, жариялауға тәуелсіз қатысуға байланысты әрекеттері жалған ғылыми мәтіндер, мақалалар мәтіндерін авторлармен келісімсіз басқа журналдарға беру, авторлардың материалдарды үшінші тұлғаларға беруі, авторлық құқықты бұзу және редакторлық процестердің құпиялылық принципін бұзу, дәйексөз, плагиат, қолдан жасау және жалған жасау:

Журнал ашық қолжетімді ғылыми журналдарға және жариялау этикасы комитетінің стандарттарына (COPE – Committee on Publication Ethics) арналған Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing (ғылыми жарияланымдардың ашықтығы және үздік практикасы қағидаттары) тұжырымдалған қағидаттарды қолдайды және пайдаланады.