Перейти до головного Перейти в головне навігаційне меню Перейти на нижній колонтитул сайту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Физика-математика ғылымдары сериясы

ЭЙЛЕРДІҢ БІР ӨЛШЕМДІ ТЕҢДЕУЛЕРІН ШЕШУ ҮШІН ФИЗИКА-АҚПАРАТТАНДЫРЫЛҒАН НЕЙРОНДЫҚ ЖЕЛІЛЕР МЕН РУНГЕ-КУТТА ӘДІСІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ

Жарияланған December 2025

0

С. Алпар+
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
https://orcid.org/0000-0003-0579-4180
Р. Файзулин+
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
https://orcid.org/0009-0005-2824-9312
Ф. Токмухамедова+
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
https://orcid.org/0000-0001-7980-8245
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті, Алматы қ.
Аңдатпа

Бұл зерттеу бір өлшемді Эйлер теңдеулер жүйесін қолдана отырып, құбырлар арқылы газдың қозғалысымен байланысты физикалық процесті сипаттайтын модель болып табылады. Бұл жұмыста физика-ақпараттандырылған нейрондық желілер арқылы Эйлер теңдеулер жүйесінің сандық шешімі қолданылады, бұл әдіс дифференциалдық теңдеулерді, бастапқы және шекаралық шарттарды белгілейтін есептердің физикалық жағдайларымен бірге терең оқыту модельдерінің заманауи тәсілдерін біріктіреді. Модельді тексеру үшін Эйлердің бір өлшемді теңдеулер жүйесінің аналитикалық шешімі қолданылады, ол графиктерді салыстыру және метрикаларды есептеу түрінде терең оқыту моделінің көмегімен алынған сандық шешіммен салыстырылады. Сондай-ақ, осы модельді салыстырмалы салыстыру үшін классикалық 4-ші ретті Рунге-Кутта (РК4) сандық әдісімен салыстыру жүргізіледі, мұнда терең оқыту әдісі классикалық әдіспен салыстырғанда жоғары сапаны көрсетті. Алынған модель жоғары сапаға ие және оны газ ағындарын модельдеуде қолдануға болады, ал терең оқыту моделінің сапасы классикалық РК4 әдісімен салыстырғанда анағұрлым жоғары болды, бұл классикалық әдістермен салыстырғанда терең оқыту әдістерін қолданудың тиімділігі мен жаңалығын көрсетеді.

Тіл

Русский

Як цитувати

[1]
Алпар, С., Файзулин, Р. і Токмухамедова, Ф. 2025. ЭЙЛЕРДІҢ БІР ӨЛШЕМДІ ТЕҢДЕУЛЕРІН ШЕШУ ҮШІН ФИЗИКА-АҚПАРАТТАНДЫРЫЛҒАН НЕЙРОНДЫҚ ЖЕЛІЛЕР МЕН РУНГЕ-КУТТА ӘДІСІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Физика-математика ғылымдары сериясы. 92, 4 (Груд 2025). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5894.2025.92.4.003.