Сызықты емес диффузия теңдеуі үшін Вольтерра типті жадылы мүшесі бар бастапқы-шеттік есеп қарастырылады. Мұндай модель тұқым қуалайтын (ұзақ уақыттық жадылық) әсерлері бар ортамен жүретін тасымалдау үдерістерін сипаттап, жылу-массалық алмасу теориясындағы бірқатар қолданбалы есептерді жеке жағдай ретінде қамтиды. Есепті сандық шешу үшін жад интегралын квадратуралық жуықтаумен толықтырылған, уақыт бойынша екі қабатты айқын емес айырымдық схема құрылады. Схема үшін дискреттік энергия теңдігі алынған, соның негізінде уақыт қадамына қойылатын табиғи шектеулер жағдайында оның энергиялық орнықтылығы дәлелденеді. Сызықты емес ішкі итерациялық линеаризация (сызықтандыру) көмегімен ескеріледі; әрбір итерация қадамында үшдиагональды сызықтық алгебралық теңдеулер жүйесі алынады, ол қуалау әдісі арқылы тиімді шешіледі. Ұсынылған схеманың жинақтылығы қатаң түрде негізделген және сәйкес энергетикалық нормада жинақталу реттілігіне баға алынған. Жүргізілген сандық эксперименттер теориялық қателік бағаларын растап, модельде ұзақ уақыттық жадылық әсерлердің дұрыс және физикалық тұрғыдан барабар бейнеленетінін көрсетеді.
ВОЛЬТЕРРА ТИПТІ ЖАДЫ БАР ДИФФУЗИЯ ТЕҢДЕУІ ҮШІН АРАЛАС ЕСЕПКЕ ШЕКТІ АЙЫРЫМДЫҚ СХЕМА
Жарияланған December 2025
0
Аңдатпа
Тіл
Русский
Як цитувати
[1]
Абдираманов, Ж., Иса, Ж. і Жұмасейтова, А. 2025. ВОЛЬТЕРРА ТИПТІ ЖАДЫ БАР ДИФФУЗИЯ ТЕҢДЕУІ ҮШІН АРАЛАС ЕСЕПКЕ ШЕКТІ АЙЫРЫМДЫҚ СХЕМА. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Физика-математика ғылымдары сериясы. 92, 4 (Груд 2025). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-5894.2025.92.4.001.
https://orcid.org/0000-0003-3820-7253