Сұйыққа қаныққан кеуектi орталардағы толқындық процестердi зерттеу геофизика, сейсмикалық барлау, гидрогеология және акустика үшiн маңызды мәнге ие үздiксiз орталар механикасының iргелi мәселесi болып табылады. Соңғы жетпiс жыл iшiнде мұндай орталардағы байланысқан деформациялық және фильтрациялық процестердi сипаттайтын математикалық модельдердi әзiрлеуге айтарлықтай зерттеу күш-жiгерi бағытталды. Бұл шолуда деформацияланатын сұйыққа қаныққан кеуектi орталардағы толқындық процестер теориясының дамуының негiзгi кезеңдерi Морис Бионың iргелi жұмыстарынан бастап анизотропияны, тұтқырсерпiмдiлiктi, релаксациялық эффектiлердi және параметрлердiң стохастикалық өзгергiштiгiн қамтитын заманауи жалпылауларға дейiн жүйеленiп және талданады. Анықтаушы қатынастарды, толқын түрлерiн (жылдам және баяу бойлық, көлденең), орталар арасындағы шекаралық шарттарды, сондай-ақ қарастырылып отырған модельдердi сандық жүзеге асыру әдiстерiн салыстырмалы талдауға ерекше назар аударылған. Ортаның жад эффектiлерiн есепке алу үшiн бөлшек реттi есептеулердi және параметрлердiң белгiсiздiктерiн сандық бағалау үшiн стохастикалық тәсiлдердi қолдануды қамтитын теория дамуының заманауи тенденциялары анықталған.
ДЕФОРМАЦИЯЛАНАТЫН СҰЙЫҚҚА ҚАНЫҚҚАН КЕУЕКТI ОРТАЛАРДАҒЫ ТОЛҚЫНДЫҚ ПРОЦЕСТЕРДIҢ ЗАМАНАУИ ЗЕРТТЕУЛЕРI
Жарияланған July 2026
0
Аңдатпа
Тіл
Русский
Як цитувати
[1]
Шияпов, К., Юсупова, А., Решетова, Г. і Адил, Н. 2026. ДЕФОРМАЦИЯЛАНАТЫН СҰЙЫҚҚА ҚАНЫҚҚАН КЕУЕКТI ОРТАЛАРДАҒЫ ТОЛҚЫНДЫҚ ПРОЦЕСТЕРДIҢ ЗАМАНАУИ ЗЕРТТЕУЛЕРI. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Физика-математика ғылымдары сериясы. 94, 2 (Лип 2026).
https://orcid.org/0000-0001-9596-3173